นอกเหนือจากเมืองที่คึกคักและสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติที่เงียบสงบแล้ว ยังมีเวียดนามในอีกมุมหนึ่งที่รอคอยคุณอยู่ ดินแดนที่เป็นแหล่งรวมขุมทรัพย์ของหมู่บ้านหัตถกรรมดั้งเดิม ที่ซึ่งทักษะอันประณีตได้รับการสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น และสิ่งของในชีวิตประจำวันถูกรังสรรค์ให้กลายเป็นงานศิลปะ เป็นเวลาหลายศตวรรษที่หมู่บ้านหัตถกรรมของเวียดนามได้เจริญรุ่งเรือง โดยแต่ละแห่งมีความเชี่ยวชาญในประเพณีอันเป็นเอกลักษณ์ที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมอันหลากหลายของประเทศ สถานที่เหล่านี้ไม่ใช่แค่โรงงานเวิร์กชอปทั่วไป แต่เป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิตที่วันเวลาหมุนช้าลง และจิตวิญญาณของเวียดนามถูกสร้างสรรค์ขึ้นด้วยมืออย่างพิถีพิถัน ร่วมเดินทางไปกับเราเพื่อสำรวจ 5 หมู่บ้านหัตถกรรมดั้งเดิมที่น่าทึ่งที่สุดในเวียดนาม 

 

หมู่บ้านเครื่องเงินดงซัม

หมู่บ้านดงซัมตั้งอยู่ในชุมชนฮ่งท้าย (Hong Thai Commune) ทางตอนเหนือของอำเภอเกียนเซือง (Kien Xuong District) จังหวัดท้ายบิ่ญ (Thai Binh Province) โอบอุ้มประกายแสงอันระยิบระยับของเครื่องเงินและบอกเล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์ที่สืบทอดมายาวนานกว่า 600 ปี หมู่บ้านแห่งนี้เจริญรุ่งเรืองในช่วงปลายราชวงศ์เจิ่น (Tran Dynasty) และช่วงต้นราชวงศ์โฮ (Ho Dynasty) โดยได้สืบสานศิลปะการแกะสลักเงินที่ซับซ้อนจนมีความประณีตงดงามอย่างน่าทึ่ง ที่นี่ ความอดทน ความขยันหมั่นเพียร และความเอาใจใส่ในรายละเอียดอย่างพิถีพิถันไม่ได้เป็นเพียงแค่คุณธรรมเท่านั้น แต่ยังเป็นรากฐานสำคัญของงานฝีมือที่เปลี่ยนเงินดิบให้กลายเป็นลวดลายตกแต่งที่วิจิตรบรรจง 

ด้วยการใช้เครื่องมือพื้นฐาน เช่น สิ่ว แท่งไม้ ตะปู และค้อน ช่างฝีมือของหมู่บ้านดงซัมได้สร้างสรรค์ลวดลายที่ซับซ้อนซึ่งเผยให้เห็นถึงทักษะอันละเอียดอ่อนของพวกเขา ช่างฝีมือแต่ละคนจะเชี่ยวชาญในขั้นตอนการผลิตที่เฉพาะเจาะจง ซึ่งช่วยเติมเต็มท่วงทำนองที่สอดประสานกันเพื่อสร้างสรรค์ผลงานอันน่าทึ่งในแต่ละชิ้น 

ในกระบวนการแกะสลักเครื่องเงิน เทคนิคการสลักลายที่เรียกว่า “chạm” ถือเป็นขั้นตอนที่ยากที่สุด ซึ่งต้องอาศัยสมาธิที่แน่วแน่ ความคล่องแคล่ว และมาตรฐานที่เกือบจะเป็นไปไม่ได้ในการไม่มีความผิดพลาดเลยแม้แต่น้อย แม้แต่ความผิดพลาดเพียงนิดเดียวก็สามารถทำลายชิ้นงานทั้งหมดได้ ส่งผลให้ช่างฝีมือต้องทิ้งงานชิ้นนั้นและเริ่มใหม่ตั้งแต่ต้น     การแสวงหาความสมบูรณ์แบบอย่างไม่ลดละนี้คือกุญแจสำคัญที่ทำให้เครื่องเงินของดงซัมไม่ได้เป็นเพียงแค่วัตถุสิ่งของทั่วไป แต่เป็นขุมทรัพย์ทางศิลปะ      

กิจกรรมน่าทำในหมู่บ้านเครื่องเงินดงซัม:

- สำรวจวัดดงซัม (Dong Xam Temple): เรียนรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของศิลปะเครื่องเงินและประวัติความเป็นมาของหมู่บ้าน

- เข้าร่วมเทศกาลวัดดงซัม (Dong Xam Temple Festival): เทศกาลนี้จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีตั้งแต่วันที่ 1 ถึงวันที่ 3 ของเดือนที่ 4 ตามปฏิทินจันทรคติ ภายในงานมีการแข่งขันพายเรือที่น่าตื่นเต้นของชายหนุ่มในท้องถิ่น และการแสดงพื้นบ้านแบบดั้งเดิม เช่น การร้องเพลงกาจู่ (ca tru) และการแสดงแจ่ว (cheo) - ชมการจัดแสดงงานแกะสลักเงินที่น่าทึ่ง และเลือกซื้อสินค้าทำมืออันประณีตเพื่อเป็นของฝาก

หมู่บ้านจักสานลอบดักกุ้งดงตาม

หมู่บ้านหัตถกรรมจักสานลอบดักกุ้งดงตาม ตั้งอยู่ในชุมชนฟุกอาน (Phuc An Commune) อำเภอเอียนบิ่ญ (Yen Binh District) จังหวัดเอียนบ๊าย (Yen Bai Province) เป็นสถานที่ซึ่งเสียงเสียดสีเป็นจังหวะของการจักสานต้นอ้อได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของชาวบ้านที่นี่มาตั้งแต่ช่วงต้นทศวรรษ 1970 การจักสานลอบดักกุ้งเป็นมากกว่าแค่อาชีพในดงตาม แต่เป็นกิจกรรมร่วมกันของชุมชนที่เข้าถึงได้สำหรับทุกคน ตั้งแต่ผู้สูงอายุไปจนถึงเด็กๆ สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นถึงจิตวิญญาณแห่งความขยันหมั่นเพียรและความไม่ย่อท้ออันเป็นลักษณะเด่นของชนบทเวียดนามได้อย่างชัดเจน 

สิ่งที่ทำให้ลอบดักกุ้งของที่นี่โดดเด่นคือความมุ่งมั่นอย่างไม่ลดละในด้านคุณภาพและการออกแบบ ทุกขั้นตอนของกระบวนการจักสานดำเนินไปด้วยความใส่ใจและระมัดระวังเป็นพิเศษ เพื่อให้มั่นใจว่าลอบดักกุ้งทุกชิ้นไม่เพียงแต่นำไปใช้งานได้จริงเท่านั้น แต่ยังมีความสวยงามประณีตอีกด้วย ความทุ่มเทอย่างลึกซึ้งนี้ทำให้พวกเขาได้รับชื่อเสียงอันยอดเยี่ยมในหมู่พ่อค้าทั้งใกล้และไกล 

ความงามที่เป็นหัวใจสำคัญของหมู่บ้านดงตามอยู่ที่ความเรียบง่ายและการมีส่วนร่วมของทุกคน นี่คือข้อพิสูจน์ถึงจิตวิญญาณแห่งความอุตสาหะของหมู่บ้าน ซึ่งสมาชิกในครอบครัวจากรุ่นสู่รุ่นต่างมีส่วนร่วมในการประดิษฐ์อุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับธุรกิจประมงในท้องถิ่นนี้ การไปเยือนหมู่บ้านดงตามจะช่วยให้คุณได้สัมผัสวิถีชีวิตประจำวันและงานฝีมืออันประณีตของชุมชนชนบทเวียดนามที่แสนอบอุ่น ซึ่งแม้แต่อุปกรณ์ที่เรียบง่ายที่สุดก็ยังถูกสร้างสรรค์ขึ้นด้วยความใส่ใจอย่างยิ่งยวดและการมีส่วนร่วมของชุมชน 

กิจกรรมน่าทำในหมู่บ้านดงตาม:

• สานลอบดักกุ้งด้วยตัวคุณเอง: เข้าร่วมเวิร์กช็อปภาคปฏิบัติที่ช่างฝีมือท้องถิ่นจะมาสอนเทคนิคการจักสานที่ใช้ในการทำลอบดักแบบดั้งเดิม 

• นั่งเรือชมทะเลสาบท้ากบ่า (Thac Ba Lake): สัมผัสประสบการณ์จริงในการชมวิธีนำลอบดักกุ้งทำมือเหล่านี้ไปใช้งานในการทำประมงแบบดั้งเดิม 

• เรียนรู้ระบำพื้นเมืองของกลุ่มชาติพันธุ์เย้า (Dao): ร่วมแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมโดยการเรียนรู้ระบำแบบดั้งเดิมของชาวเย้า ซึ่งเป็นวิธีที่ยอดเยี่ยมในการเชื่อมโยงกับมรดกทางวัฒนธรรมของพวกเขา

หมู่บ้านเซรามิกดงจิ่ว

ห่างจากเมืองฮาลอง (Ha Long City) อันพลุกพล่านไป 60 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของหมู่บ้านดงจิ่ว (Dong Trieu Village) ชุมชนช่างฝีมือผู้ผลิตเซรามิกอันประณีต แม้ว่าจะมีอายุค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับหมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผาแห่งอื่นๆ แต่เครื่องปั้นดินเผาของดงจิ่วก็มีเสน่ห์และศิลปะที่เป็นเอกลักษณ์ซึ่งสะกดใจผู้เชี่ยวชาญด้านนี้ 

การสร้างสรรค์เซรามิกของดงจิ่วเป็นกระบวนการที่เข้มงวดแต่ต้องอาศัยความขยันหมั่นเพียร ทุกขั้นตอนมีความสำคัญและต้องการความใส่ใจอย่างเต็มที่ ดงจิ่วยังคงเป็นหมู่บ้านเซรามิกแบบ "เผาไฟสูง" (heavy fire) ซึ่งหมายความว่ากระบวนการผลิตส่วนใหญ่ยังคงทำด้วยมือ ความมุ่งมั่นในวิธีการแบบดั้งเดิมนี้ทำให้ชิ้นงานแต่ละชิ้นมีจิตวิญญาณที่เป็นเอกลักษณ์และมีลักษณะเฉพาะตัวที่ไม่มีในสินค้าที่ผลิตในระบบอุตสาหกรรมจำนวนมาก 

เสน่ห์อันน่าอัศจรรย์ของเครื่องปั้นดินเผาดงจิ่วเกิดขึ้นในเตาเผา ฟืนประเภทต่างๆ จะให้สีสันเฉพาะตัวแก่การเคลือบเนื่องจากอุณหภูมิและเถ้าไม้ที่แตกต่างกัน ทำให้เกิดความหลากหลายที่ละเอียดอ่อนแต่โดดเด่น ช่างฝีมือของดงจิ่วได้ฝึกฝนทักษะการเตรียมวัสดุและการออกแบบเตาเผาจนเชี่ยวชาญ ความทุ่มเทนี้ส่งผลให้ได้เซรามิกที่มีความทนทานเป็นเลิศและมีผิวน้ำยาเคลือบที่เงางาม 

กิจกรรมน่าทำในหมู่บ้านดงจิ่ว:

• ซื้อเครื่องปั้นดินเผาทำมือ: นำเครื่องปั้นดินเผาที่ทำด้วยมืออย่างสวยงามในราคาสมเหตุสมผลกลับบ้าน ตั้งแต่แจกันหรูหราไปจนถึงถ้วยชาที่มีรายละเอียดประณีต เพื่อเป็นของฝากที่มีเอกลักษณ์ไม่ซ้ำใคร

• ชมขั้นตอนการทำเครื่องปั้นดินเผา: การได้เห็นช่างฝีมือขณะทำงานเป็นภาพที่น่าชมอย่างแท้จริง ซึ่งจะทำให้ผู้มาเยือนตกตะลึงในความทุ่มเทและความเป็นศิลปินที่แสดงออกมา

• สร้างสรรค์ผลงานเครื่องปั้นดินเผาของคุณเอง: ลองขึ้นรูปดินเหนียวบนแป้นหมุนด้วยมือของคุณเอง และปลดปล่อยความคิดสร้างสรรค์ได้อย่างอิสระด้วยการเพ้นท์ลวดลายที่คุณชื่นชอบ ภายใต้คำแนะนำของช่างฝีมือผู้มีประสบการณ์และเป็นกันเอง

หมู่บ้านเกลือซาหวี่น

ตามแนวชายฝั่งที่อาบด้วยแสงแดดในจังหวัดกว๋างหงาย (Quang Ngai) เป็นที่ตั้งของซาหวี่น (Sa Huynh) หมู่บ้านที่ทิวทัศน์รอบตัวเปรียบเสมือนงานศิลปะ ที่นี่มีนาเกลือขนาดใหญ่ครอบคลุมพื้นที่กว่า 110 เฮกตาร์ ทอดยาวสุดลูกหูลูกตา สร้างภาพอันงดงามเหนือจริงของสีขาวระยิบระยับตัดกับขอบฟ้าสีคราม การผลิตเกลือของซาหวี่นมีประวัติย้อนไปถึงศตวรรษที่ 19 และผูกพันอย่างลึกซึ้งกับจังหวะของท้องทะเล

ชาวบ้านจะผันน้ำทะเลเข้าสู่นาเกลือที่เตรียมไว้อย่างพิถีพิถันตามการขึ้นลงของน้ำทะเล ภายใต้แสงแดดเขตร้อนอันแรงกล้า น้ำจะค่อยๆ ระเหยไป เหลือทิ้งไว้เพียงผลึกเกลือที่ระยิบระยับ เพื่อให้ได้เม็ดเกลือสีขาวบริสุทธิ์ เม็ดใหญ่ และเป็นประกายตามที่ต้องการ น้ำทะเลจะต้องผ่านกระบวนการตากแดดสามแดด ในช่วงวันแรกๆ ของฤดูร้อน เมื่อน้ำทะเลใสสะอาด นาเกลือจะกลายเป็นทัศนียภาพที่งดงามจับตา เปล่งประกายระยิบระยับภายใต้แสงแดด สะกดทุกสายตาที่ได้พบเห็น

การมาเยือนซาหวี่นให้สิ่งต่างๆ มากกว่าแค่ความสวยงามของทิวทัศน์ แต่เป็นโอกาสที่จะได้เห็นกระบวนการทำเกลือโบราณด้วยตนเอง ได้ลิ้มลองรสชาติอันบริสุทธิ์และเค็มข้นของมหาสมุทร และสัมผัสกับวิถีชีวิตอันเงียบสงบของชาวนาเกลือซาหวี่น เมื่อดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ย้อมท้องฟ้าด้วยเฉดสีส้มและสีทอง นาเกลือจะสะท้อนภาพการแสดงนั้น เกิดเป็นทัศนียภาพที่งดงามตระการตาและเงียบสงบอย่างมีเอกลักษณ์

สิ่งที่น่าทำในหมู่บ้านซาหวี่น:

• เดินชมนาเกลือยามพระอาทิตย์ขึ้นหรือพระอาทิตย์ตกดิน: สัมผัสความงามอันน่าทึ่งของนาเกลือที่สะท้อนเฉดสีทองของท้องฟ้า

• มีส่วนร่วมในกระบวนการเก็บเกี่ยวเกลือ: ร่วมมือกับชาวนาในท้องถิ่นในการคราดและรวบรวมเกลือที่ตกผลึก ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ต้องใช้กำลังกายแต่ก็น่าประทับใจ

• ลิ้มลองอาหารท้องถิ่นที่ปรุงด้วยเกลือทะเลที่เพิ่งเก็บเกี่ยวใหม่ๆ: การได้ชิมเมนูอาหารพื้นเมืองจานพิเศษที่ใช้เกลือที่เพิ่งเก็บเกี่ยวใหม่ๆ อาจเป็นประสบการณ์ที่น่าจดจำครั้งหนึ่งในชีวิต

หมู่บ้านทำกลองดอยตาม

ด้วยเสียงสะท้อนจากประวัติศาสตร์กว่าพันปี หมู่บ้านดอยตาม (Doi Tam) ในจังหวัดห่านาม (Ha Nam) จึงเปรียบเสมือนโบราณวัตถุทางวัฒนธรรมที่มีชีวิต และเป็นส่วนสำคัญของมรดกทางวัฒนธรรมของเวียดนาม เสียงกลองอันเป็นเอกลักษณ์ของกลองดอยตามฝังรากลึกอยู่ในความตระหนักรู้ของชาวจังหวัดห่านามและคนในชาติ กลองเหล่านี้ไม่ใช่แค่เครื่องดนตรี แต่เป็นดั่งชีพจรของพิธีกรรม เทศกาล และการเฉลิมฉลองทางวัฒนธรรม

ช่างฝีมือในหมู่บ้านดอยตามไม่เพียงแต่ทำงานด้วยมือเท่านั้น แต่ยังใส่หัวใจและจิตวิญญาณลงไปด้วย เครื่องมือต่างๆ ไม่ใช่แค่เครื่องใช้ไม้สอยทั่วไป แต่เป็นส่วนขยายของศิลปะและเทคนิคที่ได้รับการขัดเกลามาหลายชั่วอายุคน งานหัตถกรรมนี้ต้องใช้เครื่องมือเฉพาะทางที่หลากหลาย เช่น “ván bài” สำหรับฐานกลอง, “yếm bào” และ “đòn ống” เพื่อสร้างเสียงสะท้อนอันกังวาน, “da bào” สำหรับขัดหน้ากลองให้เรียบเนียน และ “dao dựa” เพื่อแกะสลักลวดลายอันประณีต นอกจากนี้ยังมี “ca hạt mớp”, “ca dọc” อุปกรณ์ผ่าไม้ กบไสไม้ และมีดประเภทต่างๆ ที่เข้ามามีส่วนร่วมในงานฝีมืออันละเอียดอ่อนนี้ด้วย

หมู่บ้านทำกลองดอยตามเป็นเครื่องสะท้อนถึงความมุ่งมั่นในการอนุรักษ์เสียงที่ก้องกังวานผ่านวิถีชีวิตของชาวเวียดนามมาหลายศตวรรษ กลองแต่ละใบเป็นมากกว่าเครื่องดนตรี แต่เป็นเสมือนแหล่งเก็บความทรงจำทางวัฒนธรรม นำพาจังหวะแห่งอดีตของเวียดนามไปสู่อนาคต

สิ่งที่น่าทำในหมู่บ้านดอยตาม:

• สัมผัสขั้นตอนการทำกลอง: ชมช่างฝีมือทำกลองแบบดั้งเดิมโดยใช้เทคนิคโบราณตั้งแต่เริ่มต้น

• ทดลองตีกลอง: สัมผัสแรงสั่นสะเทือนอันลึกซึ้งของกลองทำมือในขณะที่คุณเรียนรู้จังหวะพื้นฐานจากนักตีกลองของหมู่บ้าน

• ชมการแสดงกลองสด: หากมาเยือนในช่วงเทศกาล คุณจะได้ชมการแสดงกลองอันทรงพลังและน่าจดจำ ซึ่งสะท้อนถึงวัฒนธรรมอันรุ่งเรืองของหมู่บ้าน และจะทำให้คุณตื่นตาตื่นใจอย่างแน่นอน